Dienstverlening op gebied van legionella in afvalwater

Om u optimaal van dienst te zijn onderhouden we intensieve contacten met industrieën, brancheorganisaties, omgevingsdiensten, partners en instituten. Onze uitgebreide praktijkervaring zetten we ook graag in voor verdere kennisverspreiding. Zo hebben we als co-auteur bijgedragen aan de richtlijn ‘Handreiking legionellapreventie in biologische afvalwaterzuiveringsinstallaties’. Deze richtlijn geeft handvatten aan bedrijven en overheden voor het omgaan met legionella in afvalwaterzuiveringsinstallaties.

Wij ondersteunen uw legionella beheer door het uitvoeren van een legionella risicoanalyse afvalwater en het opstellen van een legionella beheersplan afvalwater. Uiteraard verzorgen wij ook de legionella bemonsteringen. Onze jarenlange ervaring in afvalwaterbehandelingen en risicovalidatie op industriële watersystemen maakt dat wij hierin als toonaangevend worden gezien.

Legionella beheer waterzuivering 

U kunt bij ons terecht voor:

  • Het laten uitvoeren van legionella risicoanalyses afvalwater
  • Het laten opstellen van legionella afvalwater beheersplannen
  • Bemonsteringen en analyses op legionella in de waterfase en luchtfase
  • Aerosolmetingen
  • Verdiepend microbiologisch onderzoek
  • Specifieke ondersteuning bij realisatie van beheersmaatregelen
  • Training op gebied van legionella beheer
  • Implementatieplannen
  • Deskundig advies

Naast legionella beheer voor afvalwater, leveren wij ook diensten voor koelwater, drinkwater en proceswater waarbij risico’s op een legionella besmetting in kaart worden gebracht of (verplichte) onderzoeken (BBT-, ABM-, imissietoeten) uitgevoerd moeten worden. 

Downloads Legionella afvalwater

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met onze legionella waterzuivering specialisten (zie de contactgegevens onderaan deze pagina). U kunt ook onze whitepaper downloaden: Hoe groot is het risico op een legionella besmetting in uw afvalwaterzuivering? En ook de case study: Veilig legionella beheer in afvalwater Bunge Loders Croklaan Rotterdam.

White paper

Hoe groot is het risico op een legionella besmetting in uw afvalwaterzuivering?

Case study

Veilig legionella beheer in afvalwater Bunge Loders Croklaan Rotterdam

Handreiking

Eerste uitgave legionellapreventie in afvalwaterzuiveringsinstallaties

De verschillende fasen en stappen in legionella beheer van uw waterzuivering 

Groei legionella in afvalwater

Watersystemen waarin kans is op vermeerdering van legionellabacteriën en kans op verspreiding naar de omgeving via verneveling van het water, vormen mogelijk een risico voor het oplopen van een Legionellabesmetting. Eén van de groeifactoren voor legionella is de biologische methode om afvalwater te zuiveren. Daarnaast kan industrieel afvalwater met  een hoog gehalte aan eiwitten en aminozuren zorgen voor de groei van legionella. Dat is eveneens het geval bij een afvalwatertemperatuur tussen 25 en 45°C. 

Bij aerobe afvalwaterzuiveringsinstallaties stimuleert de beluchting de groei van Legionella door zuurstof injectie. Tevens zorgt de beluchting er voor dat aerosolen ontstaan die zich vervolgens via de lucht kunnen verspreiden. De bacteriën kunnen zich naast aerolisatie verspreiden via het water dat de zuivering verlaat in de vorm van effluent. Volgens onderzoek van het RIVM (Bartels et al., 2019) is het aannemelijk dat bij 18% van de industriële afvalwaterzuiveringsinstallaties en 4% van de rioolwaterzuiveringsinstallaties legionella kan vermeerderen en vrijkomen.

Onze praktijkervaringen leren dat deze bevindingen bij benadering kloppen. Met name de samenstelling van het afvalwater en temperatuur lijken bepalend voor de groei, in mindere mate de uitvoeringsvorm van de reactor hoewel een combinatie van geschakelde zuiveringstechnieken eveneens een grote invloed heeft op de groei.

Bemonstering legionella in afvalwater

Het bemonsteren van afvalwater is van belang in het kader van bronopsporing, risicovalidatie of periodieke monitoring waarbij het beheer gecontroleerd wordt. Een geslaagde bemonsteringscampagne vraagt expertise van zowel de risicoanalist, monsternemer als het laboratorium. Wij werken hierin samen met geaccrediteerde partners. Onze specialisten bepalen samen met u welk monitoringsprogramma voor uw situatie passend is.

Bij de bemonstering spelen zowel de monsterlocatie, frequentie, tijdstip en manier van monstername een rol. Het analyseren van afvalwater is aanzienlijk lastiger dan drinkwater waar veel laboratoria nog geen ervaring in hebben. Er zijn immers veel andere bacteriën aanwezig, de zogenaamde stoorflora. De afvalwatermonsters worden geanalyseerd volgens NEN-EN-ISO 11731 (kweek methode) matrix C. In het meest gunstige geval wordt geen verdunning toegepast en kan een zeer lage rapportagegrens van 2.000 kve/l worden gehaald. Dit vergt ervaring en specifieke expertise van het laboratorium. Hoewel het halen van deze ondergrens sterk afhankelijk is van de samenstelling van het afvalwater lukt het niet altijd om de monsters zonder verdunning te analyseren.

Ook zorgen wij voor het meten van aerosolen en legionella luchtbemonsteringen. Door het uitvoeren van legionella luchtmonsters kan de aanwezigheid/afwezigheid van legionella in de lucht worden aangetoond in nabijheid van de afvalwaterzuiveringsinstallatie. Redelijkerwijs kunnen legionella in de luchtfase aangetoond worden indien verhoogde concentraties legionella in het afvalwater aanwezig zijn (>1*10^6 kve/l) en aerosolvorming plaats vindt. Verder spelen andere condities een rol zoals locatie en weersomstandigheden. De luchtmetingen worden uitgevoerd met een pomp waarmee lucht over een monsternamemedium wordt geleid. De monsters worden conform de eerdergenoemde methode geanalyseerd.

Risicoanalyse legionella in afvalwater

Het inschatten van risico’s bij afvalwaterzuiveringsinstallaties vraagt in tegenstelling tot koel- en proceswaterinstallaties   diepgaande kennis van de risicoanalist met zowel ervaring in waterzuivering als legionella. Het is verstandig om vooraf aan een legionella risicoanalyse een monstername campagne op te starten zoals eerder beschreven. Alles start met een goede voorbereiding waarbij documenten verzameld worden zoals flowdiagrammen, ontwerpdetails, waterkwaliteit data, legionella analyses, procescondities etc. Daarna worden de data tijdens een locatiebezoek gevalideerd en wordt een conditie bepaling gedaan.

Om de mate van aerosolvorming vast te stellen kan optioneel een aerosol meting worden uitgevoerd. Aanvullend worden slibmonsters genomen welke onder een microscoop onderzocht worden. 

De set aan data wordt beoordeeld middels een -eigen ontwikkelde- systematiek om tot een gedegen risicovalidatie te komen. Onze systematiek wordt herkend en erkend door zowel klanten als handhavers van het bevoegde gezag. Hierbij wordt de installatie gesegmenteerd en per component en beoordeeld op aanwezigheid-, groei, - en verspreiding van Legionella aan de hand van erkende risicofactoren.

Beheersplan legionella in afvalwater

Na het in kaart brengen van de risico’s dienen deze beheerst te worden. Risicobeheer wordt pas echt effectief bij brede betrokkenheid en draagvlak. Daarom stellen wij samen met u een beheersplan legionella in afvalwater op. 

Wij zetten onze microbiologische kennis van afvalwaterzuivering in om te zoeken naar de structurele oorzaak/oorzaken van het vóórkomen van legionella in waterzuivering. Daarmee zullen mogelijk minder ingrijpende en praktische maatregelen de voorkeur krijgen boven het overkappen van een afvalwaterzuivering. Afhankelijk van het risicoprofiel kan een Plan van Aanpak overwogen worden. 

Het legionella beheersplan afvalwater beschrijft de te treffen maatregelen (zoals deelonderzoeken) en wanneer deze gerealiseerd zijn of worden om de risico’s van legionella in afvalwater te beheersen. Dit plan wordt een specifiek op de locatie toegesneden legionella beheersplan waarin eventuele eerder onderzochte maatregelen, reguliere beheersmaatregelen, tekeningen, procesbeschrijving, monitoringsplan, calamiteitenplan en operationeel beheer wordt opgenomen. De risicoanalyse en het beheersplan zijn in overeenstemming met de huidige landelijke voorschriften en richtlijnen.