Beeklandschap Tongelreep wordt robuust en veerkrachtig

De Warmbeek ontspringt in Peer (België), gaat na het passeren van de Nederlandse grens verder als Tongelreep en mondt uit in de Dommel in de Genneper Parken in Eindhoven. Het is een beeklandschap met hoge landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden; een deel is Europees beschermd Natura 2000-gebied. In de samenwerking is water het ordenend principe voor inrichting en landgebruik. Dat legt de basis voor de veerkracht en robuustheid die nodig is om extremen te kunnen opvangen. 

Roland Somers, namens de provincie Noord-Brabant: ‘Belangrijke basis is de provinciale reisgids “Op weg naar klimaatrobuuste beeklandschappen”. De Tongelreep is daarin geselecteerd als een van de drie stroomgebieden waar we nagaan hoe met gebiedsgerichte, integrale aanpak kan worden gewerkt aan een klimaatbestendig en waterrobuust beeklandschap. Het adagium was: peil volgt teelt. Nu gaan we naar het omgekeerde: teelt volgt peil. Voor boeren is dat wel even slikken, geen peilgevoelige teelt vlak langs de beek. Daarom hebben we als provincie bijvoorbeeld een programma om boeren daarin te coachen. De medewerking van de gebruikers is sowieso wezenlijk, vandaar dat er veel aandacht is voor participatie van onderop. Royal HaskoningDHV heeft ervoor gezorgd dat de intentieverklaring van vier naar dertien partners is gegroeid, opgeschaald naar het hele stroomgebied. En toen dat klaar was hebben ze de rol van regisseur op zich genomen van het proces dat tot de gebiedsvisie heeft geleid. De komende jaren gaan we verder van intentie naar realisatie, in een dynamisch en adaptief proces in de richting die we met elkaar hebben bepaald.’

Boris Everwijn van Royal HaskoningDHV, regisseur en voorzitter van het kernteam:  ‘Omdat het gaat om het stroomgebied als geheel, is de noodzaak van samenwerking en een integrale aanpak zonneklaar. Het is bovendien een opdracht aan de samenwerkingspartners om bepaalde dingen níet meer te doen, zoals een woonwijk pal naast de beek of bepaalde vormen van landbouw. Uiteraard houden we rekening met cultuurverschillen tussen de Belgische en Nederlandse partners. Dat moet ook, want we zijn afhankelijk van het bovenstroomse gebied. De overstromingen in Limburg van half juli waren een wake-up call, ze onderstreepten de urgentie.’
Roland Somers: ‘De bergingen van de beek in België stonden tot de rand vol, toen de regen stopte. Anders had de binnenstad van Eindhoven kunnen overstromen.’

Boris Everwijn: ‘Ik ben er heel trots op dat we heldere operationele doelen hebben geformuleerd, dat levert uitstekende handvatten op voor projecten. Dit najaar is het concept-uitvoeringsprogramma klaar, begin 2022 kan de uitvoering starten. Er lopen trouwens al veel projecten en er is al veel tot stand gebracht. Zo heeft Waterschap De Dommel een deel van de beek een meer natuurlijke loop gegeven en zijn er aan Vlaamse zijde ook plannen dit zo op te pakken.’