Inzicht 1: Ga niet zelf rennen, maar zorg dat anderen in beweging komen

Vier inzichten voor uitvoeringsprogramma circulaire economie | Royal HaskoningDHV

Als adviseur ben ik geneigd alle antwoorden te geven. Te meer omdat ik met de meeste onderdelen van het uitvoeringsprogramma ervaring heb, liggen de antwoorden ook binnen mijn handbereik. Toch heb ik me duidelijk voorgenomen me in te houden met het schrijven van de paragrafen. Het is namelijk belangrijk dat anderen in beweging komen en gaan nadenken wat circulariteit betekent voor hun dagelijkse bezigheid. Collega’s komen zelf met ideeën en voelen zich dan ook direct meer eigenaar. Ik zie mezelf dan ook als eindredacteur van het uitvoeringsprogramma. Collega’s zijn eigenaar van hun eigen stuk en ik help hen met voorbeelden en reacties waar nodig.

Inzicht 2: bewaar ingewikkelde circulaire ladders en schema's voor later

Vier inzichten voor uitvoeringsprogramma circulaire economie | Royal HaskoningDHV

Wanneer je googelt op circulaire economie kom je een variëteit aan termen, concepten en schema’s tegen. Ik was voorbereid op deze uitdaging en dacht dat het een flinke tijdsinvestering zou worden om overal negen R-strategieën en het verschil tussen refurbished en remanufactured uit te leggen. Gelukkig viel dat reuze mee. De twee uiteindelijke doelstellingen van de circulaire economie, geen primaire grondstoffen en geen afval meer in 2050, spreken overal gelijk tot de verbeelding. In veel afdelingen ontstond er binnen een overleg van een uur een degelijke lijst met mogelijke circulaire projecten en acties. De schema’s en ladders kon ik op de achtergrond bewaren, voor mijzelf om waar nodig kritische vragen te stellen (bijvoorbeeld of er nog andere oplossingen zijn).

Inzicht 3: maak het zo simpel mogelijk, maar niet simpeler

Met het uitgangspunt dat iedereen eigenaar van zijn eigen stuk moet zijn, zag ik een wildgroei aan teksten op mij afkomen. Hoe wordt dat een leesbaar geheel? Hoewel het samenstellen nog in volle gang is, heb ik ingezet op een simpele structuur. Zo komt voor iedere collega zijn of haar bijdrage ongeveer neer op hetzelfde format: het inventariseren van relevante onderwerpen, en per onderwerp het beantwoorden van drie vragen:

  1. Wat doen we al circulair? Afgeronde projecten of die al lopen, of standaard processen.
  2. Wat gaan we doen? Nieuwe projecten en acties.
  3. Wat gaat nog niet? Projecten en acties met een financiële, technische of andere belemmering.

Wat verrassend goed werkt, is dat het vullen van deze structuur in een tabel (elk onderwerp een regel en drie kolommen met de vragen) nadrukkelijk gaten laat vallen. Missende onderwerpen of onbeantwoorde vragen vallen direct op en worden daardoor eerder door de mensen zelf ingevuld. Tegelijkertijd is de structuur zo simpel, dat het zeer consistent wordt ingevuld.

Circulaire Economie | Royal HaskoningDHV

Inzicht 4: vraag het anderen als je zelf niet goed weet welke rol je moet spelen

Vier inzichten voor uitvoeringsprogramma circulaire economie | Royal HaskoningDHV

Niet elke paragraaf van het uitvoeringsprogramma komt in korte tijd tot stand. Voor sommige onderwerpen is het een zoektocht welke rol de gemeente moet spelen. Denk aan het stimuleren van circulaire bedrijvigheid of circulair bouwen. Wat is effectief? Waar hebben we invloed op? Zo blijken de mogelijkheden van gemeenten zeer beperkt om bouwwerken waar de gemeente niet zelf opdrachtgever is, circulair te maken (publiekrecht versus privaatrecht). Wat zet je dan in het uitvoeringsprogramma? Veel gesprekken met ideeën volgden, maar uiteindelijk zijn we het de bouwers zelf gaan vragen. De meeste gesprekken moeten nog volgen, maar de eerste woningbouwcorporaties, projectontwikkelaars en architecten hebben verrassend scherpe ideeën wat ze van de gemeente nodig hebben, en vooral ook wat niet. En nog het meest waardevol: een open gesprek waaruit bijna vanzelf een gezamenlijke aanpak ontstaat!

Wil je ook starten met het opstellen van een uitvoeringsprogramma circulaire economie voor jouw gemeente? Neem gerust contact met mij op, ik deel graag mijn inzichten.