Vanuit de provincie Gelderland ben ik samen met collega’s van Royal HaskoningDHV gevraagd om een monitoringssystematiek op te stellen voor de circulaire economie in Gelderland. Dat moet in 2021 leiden tot een nulmeting en een rapportage aan de staten. Een boeiende en pittige uitdaging! 

Indicatoren voor monitoring Circulaire Economie 

De provincie heeft in 2020 het Uitvoeringsprogramma Circulaire economie 2021-2023 ontwikkeld. Daarin richten zij zich op vier tegels:
  1. Agrofood
  2. Bouw & Infrastructuur
  3. Consumenten
  4. Afval en Maakindustrie

Voor de monitor voor de Gelderse circulaire economie moeten we dus kijken naar de doelstellingen voor deze tegels en daar de juiste indicatoren voor ontwikkelen. Deze indicatoren moeten niet alleen relevant en transparant zijn om het juiste inzicht te geven, maar ze moeten ook gebaseerd worden op beschikbare gegevens. Dit is op zichzelf een uitdaging, want er is nog veel data die ontbreekt of niet op een toegankelijke manier wordt verzameld. 

Maar hoe monitor je een transitieproces? 

Bij het monitoren van de circulaire economie richten we ons op drie typen: 

  • Toestandsindicatoren zeggen iets over de staat van de circulaire economie. Hoeveel primaire grondstoffen worden gebruikt (hopelijk jaarlijks minder), wat is de milieudruk daarvan, hoeveel werkgelegenheid is er in de sectoren die we tot de circulaire economie rekenen? 
  • Transitie-indicatoren laten zien welke beweging de instrumenten en activiteiten van overheden en andere partijen op gang brengen. Denk hierbij aan kennisdeling, subsidies en netwerkbijeenkomsten. 
  • Effectindicatoren geven inzicht in het doelbereik van het transitieproces. In kort: welk effect wordt bereik door de genomen beleidsinspanningen? Hieruit kan je conclusies trekken over de efficiëntie van beleid en inzet van instrumenten. 

Gelderland is niet de enige overheid die kijkt naar een monitor. Steeds meer provincies en gemeentes in heel Nederland werken aan het ontwikkelen van indicatorensets om de circulaire economie te monitoren. Dat blijkt een complex proces met veel voetangels en klemmen! Het is een zoektocht om te komen tot de juiste indicatoren (graag ook zo uniform mogelijk!), om databronnen te vinden die betrouwbaar en relevant zijn en om uiteindelijk een goede verhaallijn op te bouwen waarin kwalitatieve en kwantitatieve data ook echt inzicht geeft in de circulaire economie. 

De toekomst van monitoring

Monitoring is van belang voor de toekomst van circulaire economie in Nederland. Waar we staan, welke beweging er in gang gezet is, welke effecten worden bereikt en welke interventies effectief en minder effectief zijn is cruciale informatie voor beleidsmakers, bestuurders en aanjagers. Op termijn zou je via dashboards informatie en inzicht moeten kunnen krijgen, zodat bijvoorbeeld ook bewoners kunnen zien waar hun provincie staat. 

De provincie Gelderland maakt een goede start! Door nu concreet aan de slag te gaan met het ontwikkelen van indicatoren, kan de provincie beter en eerder aan de slag met monitoring. Royal HaskoningDHV helpt hier graag bij. In de praktijk leren we samen het meest en stap-voor-stap kunnen we voortgang boeken. 

Bent u geïnteresseerd in meer informatie of wilt u eens van gedachten wisselen over dit onderwerp, dan kunt u contact opnemen met Carolien Huisman – Zilverentant.