SER-advies en duurzaamheidskader biomassa

Ter ondersteuning van het SER-advies ‘Biomassa in balans’ heeft Royal HaskoningDHV met CE Delft in 2020 een studie uitgevoerd naar vraag en aanbod van biomassa in 2030 en 2050. In het kader van hetzelfde SER-advies hebben we daarnaast een adviesrapport opgesteld met betrekking tot duurzaamheidseisen voor gebruik van biomassa als energiebron en grondstof. 

Bestaande en toekomstige vraag naar duurzame biomassa

In de vraag en aanbod studie hebben we het huidige biomassa aanbod en de verwachte beschikbaarheid in 2030 en 2050 in Nederland zelf in kaart gebracht. Daarbij hebben we afgestemd met de uitvoerders van het in opdracht van het Ministerie van LNV uitgevoerde project ‘Routekaart Biomassa’. Ook zijn door ons de bestaande en mogelijke toekomstige vraag in Nederland naar duurzame biomassa in de landbouw, voor elektriciteitsproductie, voor industriële warmte en voor materiaaltoepassingen, zoals woning- en wegenbouw in kaart gebracht. Andere mogelijke toepassingen zijn warmte voor bebouwde omgeving, grondstoffen voor de chemie en brandstoffen voor transport.

Wat blijkt? Biomassa voor energie en grondstoffen in Nederland zijn nu en in de toekomst vooral beschikbaar in de vorm van bijproducten en reststromen uit landbouw en landschapsonderhoud en als afval van consumenten en bedrijven. Eventuele vergroting van het biomassa aanbod in Nederland zelf is vooral mogelijk door uitbreiding van teelt van groenbemesters/tussengewas op akkerland en maïsareaal.

Meer energie uit reststromen

Middels cascadering en optimalere verwerking kunnen uit die biomassa meer energie en meer hoogwaardige grondstoffen worden gehaald zonder dat er duurzaamheidsrisico’s zijn. Raffinage van reststromen en bijproducten als groenafval, gries en groenbemesters geeft in potentie biogas, vezels, chemische grondstoffen en eiwitten. Nieuwe conversieprocessen als hydrothermisch verkolen van natte reststromen, maar ook het simpelweg verhogen van warmteafzet bij afvalverbranding, maken het mogelijk meer energie uit reststromen te halen. 

Hogere vraag voor met name (laagwaardigere) warmte voor bebouwde omgeving en naar transportbrandstoffen, zou grootschalige import van biomassa (of transportbrandstoffen) vergen. 

Hoe reëel een hogere vraag vanuit deze toepassingen is, is niet geëvalueerd. Er is bijvoorbeeld niet nagegaan of biotransportbrandstoffen op de langere termijn zouden kunnen concurreren met transportbrandstoffen uit hernieuwbare elektriciteit, zoals waterstof en ammoniak.

Biomassa zo optimaal mogelijk benutten

Ons advies is om biomassa prioritair te gebruiken in toepassingen waarvoor nog geen duurzame alternatieven zijn en om biomassa zo optimaal mogelijk te benutten, onder andere door cascadering en maximaliseren van energetische rendementen.

Onze aanbeveling is om in beleid en bij investeringsbeslissingen steeds naar de nieuwste technische mogelijkheden en de nieuwste inzichten wat betreft de duurzaamheid en klimaatimpact van biomassa te kijken, zodat de beperkt beschikbare duurzame biomassa steeds optimaal wordt toegepast. Een mooi voorbeeld waar Royal HaskoningDHV bij heeft ondersteund is de studie Van Berm tot Bladzijde waarin we een keten hebben ontwikkeld voor de verwerking van bermgras tot grondstoffen voor papierproductie en onderstaande vraagstukken hebben uitgewerkt en opgelost: 

  • Onderzoek naar de beschikbare kwantiteit en mogelijke leveranciers van bermgras;
  • Hoe de kwaliteit van het gras door de hele keten bepaald en behouden kan worden;
  • Juridische vraagstukken zoals de afvalstatus op bermgras adresseren;
  • Hoe het risico van zwerfafval in - en vervuiling van het bermgras te beheren;
  • Dit is één voorbeeld van de studies waarmee wij Rijkswaterstaat en andere partijen ondersteunen om reststromen optimaal te verwaarden en/of landschap zo duurzaam mogelijk te beheren.

Wil je eens sparren over het gebruik van biomassa, neem dan gerust contact met mij op.