Druk op openbare ruimte

De druk op de inrichting en het beheer van de openbare ruimte is groot. Gemeenten zien zich gesteld voor  grote uitdagingen, zoals de energietransitie, de mobiliteitstransitie, de klimaatadaptatie en de woningkrapte. Tegelijkertijd is de inrichting van de openbare ruimte bepalend voor een aantrekkelijke leefomgeving, voor ontmoeting en sociale cohesie.

Beter beeld, betere afstemming

De gemeente Nijmegen wil onderhoud en rehabilitatie van de openbare ruimte in de komende decennia beter in beeld hebben en beter op elkaar afstemmen.  Nu kan het nog gebeuren dat werkzaamheden aan bijvoorbeeld wegen, verlichting, riolering, kabels en openbaar groen qua planning door elkaar heen lopen en onvoldoende worden gecombineerd. Dat kost geld, maakt het proces nodeloos ingewikkeld en leidt tot onnodige overlast voor de omgeving.

Softwaretool legt basis

Royal HaskoningDHV ontwikkelt een software-oplossing die al deze opgaven aan de hand van data uit verschillende beheersystemen bij elkaar brengt. Op basis daarvan kan de gemeente komen tot dynamische scenario’s die het mogelijk maken om in de tijd te schuiven met uitvoeringsplannen, en zo te komen tot kostenefficiënte combinaties en een realistische en kostenefficiënte integrale planning voor werkzaamheden in de openbare ruimte. Een kostenbesparing van 10 tot 15 procent lijkt realistisch. De specialisten van de gemeente kunnen aan de hand van de scenario’s een gefundeerd beeld krijgen van de impact op de assets. Ook ontstaat een beter overzicht en vooruitzicht van de totale kosten van investeringen in de openbare ruimte in de komende periode.

Beheer, uitvoering én stadsontwikkeling

Het bijzondere in Nijmegen is dat er vervolgens in deze professionaliseringsslag ook een link is gelegd tussen beheer, uitvoering en stadsontwikkeling. Op het operationele vlak is er winst te behalen vanwege een beter zicht op de momenten waarop bijvoorbeeld een bestek of een raming moet worden gemaakt of een project moet worden uitgevoerd. Maar nog belangrijker is de strategische impact. Zo houdt Stadsontwikkeling zich bezig met de grotere opgaven voor de toekomst van de stad, zoals de mobiliteitstransitie en de woondeal, de energietransitie en de klimaatadaptatie. Die thema’s, opgenomen in een omgevingsvisie en/of gemeentelijk coalitie-akkoord, leiden op een gegeven moment tot concrete uitvoeringsprogramma’s. En dankzij de te ontwikkelen tool kan de planning en uitvoering van die programma’s worden afgestemd met de reguliere programma’s voor rehabilitatie in de openbare ruimte. Een voorbeeld: de aanleg van een warmtenet kan prima worden gecombineerd met het herstel of vervangen van de riolering. Betere afstemming van maatregelen verbindt investeringskosten, operationele kosten en maatschappelijke impact met elkaar.

Plannen, afdelingen én mensen

De tool verbindt niet alleen plannen, maar ook afdelingen en mensen, die enthousiast worden omdat ze uiteindelijk in die gezamenlijkheid ook hun eigen werk beter kunnen doen. De gemeente Nijmegen erkent het belang en de waarde van een integrale aanpak, gebaseerd op het gedachtegoed van asset management. Verschillende afdelingen van de gemeentelijke organisaties zijn in toenemende mate bereid elkaar verder te helpen, over hun eigen grenzen heen, en samen te werken op basis van gelijkwaardigheid. Dat versterkt ook het interne draagvlak.

Maatschappelijke impact

Een beter zicht op en het waar mogelijk combineren van projecten in de openbare ruimte 
zowel financieel als maatschappelijk voordeel op: de straat ligt minder lang open en er is minder overlast voor de omgeving. Bewoners kunnen actief worden betrokken waardoor bewonersparticipatie aan kwaliteit en effectiviteit wint, omdat de dialoog op de goede momenten en over de goede onderwerpen gevoerd kan worden. Dat creëert draagvlak en dus vertrouwen.
Dankzij deze tool kunnen we straks de grote maatschappelijke transitie-opgaven eenvoudiger verbinden met het programma voor vervanging en renovatie in de openbare ruimte. Zo werken we samen aan toekomstbestendige wijken in Nijmegen, met een scherp oog voor wat vandaag en morgen nodig is.

Fred Aalders

Strategisch adviseur data-gestuurd beheer bij gemeente Nijmegen

Patrick Gooren, sr. adviseur assetmanagement bij Royal HaskoningDHV
‘Samen met de gemeente Nijmegen leggen we een sterke basis voor de toekomst van de openbare ruimte in de stad, waar we meer willen gaan sturen op waarde. We maken het daarmee mogelijk om antwoorden te formuleren op de uitdagingen van vandaag, maar ook te anticiperen op de grote opgaven van morgen. Dat zorgt voor lagere kosten én meer maatschappelijk draagvlak.’

adaptieve infrastructuur: op weg naar waardegedreven beheer van de openbare ruimte

Investeren in openbare ruimte doe je voor decennia. Nieuwe en bestaande bruggen, wegen, pleinen en parken moeten ook aan de eisen van morgen voldoen. In deze tijd van transities, zoals de klimaat- en mobiliteitstransitie, maar ook met de huidige vervangings- en renovatieopgave, zijn toekomstbestendige keuzes voor inrichting van de openbare ruimte belangrijker dan ooit. Maar hoe geeft u antwoord op de vragen van morgen met de kennis en de middelen van vandaag?

Ontdek meer