Drie kwart van de onderzochte ziekenhuizen lijkt hun vastgoed wel binnen de doelstellingen te kunnen verduurzamen, zo concluderen de onderzoekers. Bij de helft hiervan moet er wel een solide vastgoedplan zijn. Voor de andere helft maakt verduurzaming onderdeel uit van de al bestaande nieuwbouwplannen.

Met een gezamenlijke rondgang langs 22 ziekenhuisorganisaties met in totaal 30 locaties, onderzochten Royal HaskoningDHV en Achmea of de benodigde verduurzamingslag in de praktijk haalbaar is. Er is onder meer gekeken naar de toekomstbestendigheid van het huidige zorgprofiel en de haalbaarheid van de aanpassingen die nodig zijn om de verduurzaming te realiseren. De benodigde investeringen zijn zo groot, dat ze niet los gezien kunnen worden van het veranderende zorglandschap waarmee ziekenhuizen de komende decennia worden geconfronteerd.

Verschillende uitgangsposities

Net als andere bedrijven en organisaties moeten ook ziekenhuizen een directe CO2-emmissiereductie van 95% realiseren. Om hierin ook te slagen rekening houdend met de energie die ze inkopen, dient het energiegebruik van ziekenhuizen met twee derde te worden teruggebracht. Nederlandse zorginstellingen blijken hierbij zeer verschillende uitgangsposities te hebben, zo leert het rapport. Ongeveer een kwart van de ziekenhuizen kan de vereiste verduurzaming zonder al te veel extra aandacht realiseren. Dit komt omdat deze ziekenhuislocaties de komende 10 jaar worden vervangen door duurzame nieuwbouwlocaties. De verduurzaming van het vastgoed vindt dan vanzelf plaats door volgens de geldende bouwvoorschriften nieuw te bouwen.

Voor ongeveer de helft van de ziekenhuizen is de gevraagde verduurzaming weliswaar haalbaar, maar alleen als de bestuurders een gedegen visie ontwikkelen ten aanzien van het zorgvastgoed en de zorgstrategie en deze ook daadwerkelijk uitvoeren. “De grootste uitdaging hierbij is namelijk de bestaande mismatch tussen de lange horizon van vastgoedbeslissingen en kortere doorlooptijd van zorgplannen. Ziekenhuizen maken grote vastgoedbeslissingen meestal eens in de dertig jaar, terwijl de zorgstrategie vaak om een termijn gaat van maximaal vijf jaar”, alsdus de onderzoekers.

Haalbare business case

Bij een kwart van de ziekenhuizen vraagt de verduurzaming aandacht. Voor deze ziekenhuizen is het toewerken naar een haalbare business case nodig om de benodigde verduurzamingsslag voor 2050 mogelijk te maken. Volgens het rapport is een solide en op de langere termijn gerichte zorgstrategie cruciaal om de financiële basis te leggen voor duurzame vastgoedinvesteringen. Voor deze ziekenhuizen is daarom allereerst een strategische heroriëntatie van hun zorgstrategie nodig om de benodigde verduurzamingsslag van hun vastgoed voor 2050 mogelijk te maken.

Partnership

Royal HaskoningDHV en Achmea willen met hun onderzoek, dat slechts een van de uitingen is van hun partnership, een waardevolle bijdrage leveren aan de verduurzaming van het Nederlandse ziekenhuisvastgoed. “Om de uitdagingen van verduurzaming in de zorg het hoofd te bieden, is nu actie nodig. Wij kunnen zorginstellingen helpen bij de ontwikkeling van hun zorgstrategie en bij het toekomstbestendig investeren in duurzaamheid op de lange termijn”, zegt Timo van Voorden, directievoorzitter van Achmea Corporate Relations & Partnerships. 

Eva Klein Schiphorst, Business Director Maatschappelijk Vastgoed Royal HaskoningDHV, voegt daaraan toe: “Wij kunnen vanuit onze ervaring en expertise vaststellen wat nodig is om een ziekenhuis duurzaam toekomstbestendig te maken. Dankzij de samenwerking met Achmea kunnen we de benodigde aanpassingen nog verder verbeteren en koppelen aan de investeringsagenda van een zorginstelling op de lange termijn. We gaan graag het gesprek hierover aan met de bestuurders en vastgoedexperts van de ziekenhuizen.”

Over dit rapport

Royal HaskoningDHV en Achmea zijn in 2020 een samenwerking gestart met als doel: versnelling van de energietransitie in de zorg. Voor ziekenhuizen houdt deze transitie in dat zij voor 2050 hun directe CO2-emmissie hebben afgebouwd en dat zij hun energiegebruik tot een derde hebben gereduceerd. Om te bepalen waar ziekenhuizen staan op hun route naar 2050 is onderzoek verricht bij 22 ziekenhuisorganisaties met opgeteld 30 locaties. Hierbij is gekeken naar twee aspecten die daarbij essentieel zijn: de hoogte van de benodigde investeringen om deze verduurzaming te realiseren en het vermogen van de organisatie om dit vanuit een solide zorgstrategie te kunnen doen.

Rapport

 Het volledige rapport‘Route 2050: verduurzaming ziekhuisvastgoed vraagt om echte keuzes.